نظريه بيولوژيکي[1]

بر پايه نظريه بيولوژيکي (زيستي- پزشكي)، عوامل ارثي و مادرزادي و يا اختلالات شيميايي در مغز و فرا رسانه ها، دلايل اصلي روي آوردن فرد به اعتيادند. از نظر اين ديدگاه، وجود برخي کروموزوم ها، هرمون ها و مواد زائد و يا فقدان مواد شيميايي لازم و مشخص و فرارسانه هايي که فعاليت مغز و ساير دستگاه هاي عصبي را تنظيم مي کنند، در بروز اعتياد در فرد مؤثرند. از اين نظر روش هاي چندي وجود دارد که طي آن استفاده از اينترنت احتمالاً باعث تحريک اين فرايند عصبي- بيولوژيکي مي شود. روش هاي مورد نظر عبارتند از:

تجربه بالقوه شديد قدرت، هيجان، خوشحالي، تحريک، تحقق اهداف و رضايت، که در نتيجه آن فرد قادر خواهد بود در يک لحظه پيرامون هر چيزي به منبع گسترده اطلاعات وصل شود.

احساس مخاطره جويي، مانندشرط بندي، با ناشناخته ماندن چيزي که شايد اتصال بعدي به اينترنت بتواند آن را مشخص کند، همراه است. حال اين امر ناشناخته ممکن است کسب اطلاعات جديد، رفتن به اتاق چت، هرزه نگاري، خريد آن لاين و جز اين ها باشد.

اثر خويشتن داري رضايت بخشي که گمنامي کاربرد در نت به وي مي دهد. اين امر باعث تسريع روند صميميت و پيوند اجتماعي مي شود که ظاهراً صداقت آن از ارتباط شفاهي بيشتر است و هم موجب مي شود که فرد دچار خواب و خيال شود.

اثر هيپنوتيزم آور حرکات تصاوير روي صفحه مانيتور(امیدوار و صارمی، 1390).

نظريه سازه گرايي اجتماعي

نظريه سازه گرايي اجتماعي[2] با تلقي نسبي بودن تأثيرات تکنولوژي هاي ارتباطي به ويژه تلفن همراه اين تأثيرات را تابع زمينه، تفسير و فهمي مي داند که کاربران و افراد حاضر در حوزه ارتباط از آن به عمل مي آورند. ساخت هاي اجتماعي تعيين کننده معناي ارتباط به شمار مي آيند(امیدوار و صارمی، 1390).

 

 

نظریه جان سولر

سولر[3] (2005)، دیدگاه خود را براساس هرم نیازهای مازلو بیان می کند. مازلو گستره وسیعی از نیازهای آدمی را براساس هرمی از نیازهای بنیادین و بیولوژیکی تا نیازهای والاتر خودشکوفایی طبقه بندی می کند که فرد نیازی را در یک سطح ارضا و به سطوح بالاتر می رود. بنابراین افراد به این دلیل شیفته شی ء، فرد یا فعالیت خاصی می شوند که نیازی را در آنها برطرف می کند.

ابراهام مازلو مدل خود را درباره انگیزش انسانی، بر مبنای تجربه کلینیکی خود در سال 1943 م ارائه داد. او نیازهای بشری را به پنج طبقه تقسیم کرد و آن را سلسله مراتب نیازها نامید:

  • نیازهای فیزیولوژیک: ارضای میل های تشنگی، گرسنگی و جنسی.
  • نیازهای ایمنی: رهایی از ترس آسیب های بیرونی، تغییرات شدید برونی.
  • نیازهای مربوط به تعلق: میل به داشتن روابط عاطفی و مراقبتی، یعنی دریافت محبت و حمایت شخصی از سوی دیگران.
  • نیاز به قدرت و منزلت: احترام و ارج گذاری مثبت از جانب همسالان و وابستگان.
  • خودیابی یا خودشکوفایی: فرصت برای ارضای توان بنیادین فرد تا حد نزدیک تر شدن به خود طبیعی.

امروزه سکس مجازی موضوع داغ و تازه ای است، چرا که سکس یکی از نیازهای بیولوژیکی بنیادی است که توجه همگان را به خود جلب می کند. با اینکه بعضی از افراد در محیط های مختلف اینترنت به دنبال سکس نیستند، برخی دیگر به طور حتم چنین قصدی دارند. وقتی ذهن افراد مشغول چنین موضوعی می شود، همان دلایلی را دارد که افراد در هر بافت دیگری دچار وسواس فکری درباره سکس می شوند. اما نکته مورد توجه این است که نیازهای اساسی ای که در محیط اینترنت ارضا می شود، مانند نیازهای دنیای واقعی است(سولر، 2005). سکس مجازی شامل صحبت های تحریک آمیز به وسیله تایپ، توصیف دقیق رفتار و احساس ناشی از آن یا تبادل عکس است. این فرصت که نه تنها نیازهای جنسی را ارضا کنیم بلکه دست به تجربه نیز بزنیم، برخی را می فریبد. احساس تنهایی، وابستگی، خشم یا خلا درونی که باید به نوعی برطرف شود نیز می تواند به سکس مجازی منجر شود.

نیاز به ارتباط متقابل، شناخت اجتماعی و حس تعلق داشتن در دومین سطح هرم مازلو قرار دارد. انسان ها به صورت غریزی نیاز دارند به جایی بروند که دیگران آنها را می شناسند و این نیاز را می توان در محیط های مختلف اینترنت ارضا کرد و این “برتری” است که قدرت اعتیاد آوری اینترنت را فراتر از یک بازی ویدیویی می کند، زیرا حاوی چیزی است که این بازی ها فاقد آن هستند: اشخاص دیگر و مردم به افراد دیگر نیاز دارند. از دیدگاه سولر، اینترنت از آن روی بسیار فریبنده و جذاب است که جایگزین منحصر به فردی برای ارضای نیازهای اجتماعی است(سولرو هلند[4]، 2003).

[1] Biological Theory

[2]Social Constructionism

[3] -Suler

[4] – Holland

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

اثر اعتیاد به اینترنت بر افسردگی و اعتماد به نفس و سلامت روان دانش آموزان