الگوها و نظریه های  اخلاق و جو اخلاقی

الگوها و نظریه های  اخلاق و جو اخلاقی به شرح زیر می باشد:

2-2-11-1) الگوی کهلبرگ

کهلبرگ ( 1969 )، معتقد است كه رشد اخلاقي اساساً نشأت گرفته از استدلال اخلاقي است كه در طی مراحل مختلف شكل مي گيرد. او از تحقيقات خود به اين نتيجه رسيد كه رشد قضاوت اخلاقي بتدريج و به ترتيب در سه سطح (كه هر سطح داراي دو مرحله است) صورت ميگيرد. اين سطوح سه گانه اخلاقي عبارتند از: 1. استدلال پيش قراردادي: كه در اين سطح فرد هيچ يك از ارزشهاي اخلاقي ر ا در خود دروني نكرده است؛2- استدلال قراردادي: كه در اين سطح فرد تابع هنجارهاي دروني شده اي است كه اساساً از جانب ديگران و محيط به او تحميل ميشود. 3- استدلال فوق قراردادي: در اين سطح استدلال اخلاقي به طور كامل در فرد دروني شده است(نجفی و همکاران، 1389). بر این اساس جو اخلاقی سازمان تابع استدلال فوق قراردادی اعضای سازمانی در رابطه با رویه ها و اصول سازمانی است.

2-2-11-2) الگوی ویکتور و کالن

ویکتور و کالن[1]    (1987) ، با استفاده از تحلیل کولبرگ در رشد اخلاقی شکل گیری جو سازمانی را از یک جهت ناشی از وجود معیار اخلاقی با توجه سطح توسعه اخلاقی اعضای سازمانی تلقی می کند. از سوی دیگر برای این سطح توسعه، کانون های تحلیل سازمانی را معرفی می نمایند. از این رو جو اخلاقی سازه ای متشکل از دو بعد معیارهای اخلاقی و کانون تجزیه و تحلیل است (Ancarani  &etal. ,2009).

معیارهای اخلاقی: بازتاب الگوهای تصمیم گیری افراد هستند. معیارهای اخلاقی بر اساس سه محورخود محورانه[2] (به حداکثر رساندن منافع خود)، نوع پرستانه[3] (به حداکثر رساندن منافع افراد در حد ممکن) و اصول گرایانه [4] (پایبندی به اصول جهانشمول و اعتقادات) تعریف می گردند.

کانون تحلیل: منظور از کانون تجزیه و تحلیل، مرجع استدلالهای اخلاقی می باشد که در برگیرنده ابعاد فردی، محلی(سازمانی) و بین المللی(خارج از سازمان) است.

از تقاطع این شش بعد، نه ملاک تصمیم گیری ایجاد شده است که در جدول زیر نشان داده می شود. Erakovich et al,2002)).

در دیدگاه موخر دو بعد محلی و بین المللی تحت عنوان بعد رسمی جو اخلاقی معرفی شده و دو بعد رسمی و فردی برای جو اخلاقی سازمان در نظر گرفته شد. بعد رسمی در بر گیرنده ادراکات از ساختار، رویه ها، قوانین و قواعد سازمانی است. بعد فردی جو اخلاقی را در سه مولفه ابزاری، مراقبتی و مستقل به تصویر می کشد. در جو اخلاقی سازمانی منافع فردی بر منافع دیگران رجحان داده می شود. در نوع مراقبتی رفاه عامه مهمترین معیار تصمیم گیری بوده و از اگوئیسم اخلاقی در آثاری مشهود نیست. در نوع مستقل اعضا سازمانی با توجه به ادراک و چارچوب های ادراکی خود به تشخیص غلط و صحیح پرداخته و تصمیم گیری می نمایند(رحیم نیا، نیکخواه، 1390: 12).

جدول شماره 2-2) ابعاد جو اخلاقی(منبع1989 , Victor and Cullen (

بین المللی محلی فردی محور تحلیل

 

معیار اخلاقی

بهره وری سودآوری سازمانی نفع شخصی خودمحورانه
مسئولیت اجتماعی تیم گرایی دوستی نوع پرستانه
کدهای حرفه ای و قانونی قوانین شرکت و رویه ها اخلاق شخصی اصول گرایانه

[1] Victor and Cullen

[2] Egoism

[3] Benevolence

[4] Principle

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تاثیر جو اخلاق سازمانی برمدیریت دانش در سازمان اموراقتصادی و دارایی و اداره کل امورمالیاتی استان گیلان