نحوه فسخ و از بین رفتن فرزندخواندگی

مستند به ماده 16 این قانون سرپرستی کودک با شرایط زیر قابل فسخ است:

1- با تقاضای دادستان در صورتی که سوءرفتار یا نداشتن اهلیت و شایستگی هریک از زوجین سرپرست برای نگهداری و تربیت طفل تحت سرپرستی محرز باشد.

2- تقاضای سرپرست، در صورتی که سوء رفتار طفل برای هر یک از آنان غیر قابل تحمل باشد همچنین در موردی که سرپرست قدرت و استطاعت برای تربیت و نگهداری طفل را از دست داده باشد.

3- توافق طفل بعد از رسیدن به سن بلوغ با زوجین سرپرست یا موافقت زوجین سرپرست با پدر و مادر واقعی طفل صغیر. (کاتوزیان1385 ،445:2،1).

طبق ماده 12 این قانون: در مواردی که اختلاف زناشویی زوجین سرپرست منجر به صدور گواهی عدم امکان سازش ‌شود، دادگاه در مورد طفل تحت سرپرستی به ترتیب مقرر در قانون حمایت خانواده اقدام خواهد کرد. پس از فسخ سرپرستی، مراتب به وسیله دادگاه صادرکننده حکم به اداره ثبت احوال مربوطه برای تصحیح شناسنامه اعلام می‌شود.

2-5- نفقه فرزندخوانده

فراهم کردن مايحتاج زندگی فرزندخوانده بر عهده سرپرست است. برابر ماده ۱۱ قانون حمايت از اطفال بدون سرپرست، وظايف و تکاليف سرپرست نسبت به طفل تحت سرپرستی او از لحاظ نگاهداری و تربيت و نفقه و احترام، نظير حقوق و تکاليف ايشان نسبت به اولاد و پدر و مادرش است و بر اساس ملاک مستنبط از ماده ۱۱۹۹ ق.م. نفقه فرزندخوانده بر عهده پدرخوانده است و پس از فوت پدرخوانده يا عدم قدرت او به انفاق يا عدم امکان دريافت نفقه از پدرخوانده، نفقه فرزندخوانده از اموال و دارايی مادرخوانده استيفاء خواهدشد (امامي و صفايي ۱۳۸۴، 32:2)و اجداد پدرخوانده با توجه به عدم توارث و نبودن قرابت واقعی و خونی، تکليف انفاق به فرزندخوانده اولاد و احفاد خود ندارند.

باتوجه به بررسی هايی که دراسباب نفقه (اقارب حيوان) صورت گرفته فرزندخوانده در هيچ يک از آنها نمي‌گنجند ولی به نظر میرسد با قبول سرپرستی کودک و تعهد و قراردادی که پدر و مادر خوانده نسبت به کودک داده اند و با استفاده از ماده10 قانون مدنی (قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صريح قانون نباشد، نافذ است) نفقه کودک بر عهده پدرخوانده و مادرخوانده میباشد. و همان قواعد حاکم بر انفاق خويشان نسبی برآن حکم فرماست . طبق ماده 11 قانون جدیدفرزندخواندگی، پرداخت نفقه فرزندخوانده از جمله تکالیف سرپرست وی می‌باشد که چنین مقرر می‌دارد: «وظایف و تکالیف سرپرست و طفل تحت سرپرستی او از لحاظ نگهداری و تربیت و نفقه و احترام نظیر حقوق و تکالیف اولاد و پدر و مادر است. در صورت استنکاف از پرداخت آن، فرزندخوانده حق مطالبه نفقه را به صورت حقوقی از دادگاه صالحه دارد و به خاطر اهمیت این مسئله برابر تبصره ماده 53 قانون حمایت از خانواده جدید مصوب 1/12/91 مجلس شورای اسلامي‌می‌توان به مسئولیت کیفری سرپرست اشاره کرد.

 

2-6-ارث فرزندخوانده

به موجب ماده ۸۶۱ ق.م، موجبات ارث، نسب و سبب می‌باشد و کسانی با هم قرابت نسبی دارند که با هم رابطه خونی مشروع داشته باشند و چون فرزندخوانده رابطه نسبی و خونی با پدرخوانده و مادرخوانده ندارد، طبق حکم صریح مذکور در ماده۲ قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست، فرزندخوانده از زوجین و زوجین از فرزندخوانده ارث نخواهند برد؛ ولی همان‌گونه که می‌دانیم، پدر و مادر سرپرست برای حفظ و نگهداری کودک بی‌سرپرست، او را تحت حمایت خود گرفته‌اند و هدفشان این است که اموال خود را برای این کودک به نوعی ارث بگذارند. راه حلی که در اینجا به نظر می‌رسد، در ابتدا وصیت می‌باشد؛ یعنی اموالی را برای این کودک وصیت کنند که آن هم تا یک سوم مي‌باشد.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تحولات قانون جديد فرزندخواندگي نسبت به قانون قديم در ايران