پليس در جهت حمايت از بزه ديده، در حفظ صحنه جرم و معاينه محلي بايد اقداماتي را انجام داده و

نكاتي را رعايت كند كه مهمترين آن ها عبارتند از:

  1. 1. كمك به بزه ديدگان : مأموران پليس بايد بلافاصله پس از حضور در صحنه جرم كمك هاي مورد نياز به قربانيان جرم را فراهم كرده و در صورت لزوم از اورژانس ياآتش نشاني استمداد بطلبند.
  2. 2. بازديد صحنه جرم : مأموران بايد در جهت گردش عقربه هاي ساعت[1]صحنه جرم را كاملاً و دقيقاً مورد بازديد و معاينه قرار دهند.
  3. 3. تهيه كروكي محل وقوع جرم : مأموران پليس با در نظر گرفتن جهات اصلي، بايد از وضعيت جسد، قرار گرفتن اسلحه، لوازم منزل، آثار خون و گلوله و موقعيت كلي محل، كروكي تهيه كرده و مقياس آن را مشخص كنند.تا جايي كه ممكن است بايد از گنجاندن محل و اشيايي كه با وقوع جرم ارتباط ندارند، خودداري و فواصل مدارك جرم نيز مشخص شود.
  4. 4. عكس برداري از صحنه جرم : عكس برداري بايد قبل از هرگونه تغيير و جابه جايي در صحنه جرم انجام شود و عكس ها بايد به طريقي گرفته شود كه بعد از ماهها در صورت لزوم با مشاهده آن ها وضعيت صحنه جرم براي مقامات قضايي مشخص شود. معمولاً عكس برداري از محل ورود به منزل شروع شده و در جهت گردش عقربه هاي ساعت در صحنه جرم انجام مي شود و هر عكس بايد بخشي از عكس قبلي را شامل شود تا امكان پيوند دادن آن ها عملي شود. براي عكس برداري از جسد لازم است از جهات گوناگون عكس گرفته شود و فيلم برداري نيز مي تواند در اين زمينه نتايج مثبتي داشته باشد.
  5. 5. يادداشت برداري : مسئول معاينه محلي بايد دقيقاً همه موارد را يادداشت كرده و در گزارش خود قيد كند؛ مثلاً اين كه چه ساعتي به محل رسيده، چه ساعتي مقام قضايي در محل حضور پيدا كرده،خاتمه معاينه محلي چه ساعتي بوده،ذكر كدهاي استفاده شده برروي هريك ازدلايل و مدارك جمع آوري شده،

نحوه كشف هريك از دلايل و مدارك جرم، وضعيت هوا (باراني، برفي، ابري، آفتابي)، اين كه چه كسي يا

چه كساني در صحنه جرم حضور داشتند و… همگي بايد در گزارش درج شوند.

6 . استفاده از اهل خبره : مأموران در معاينه محلي مي توانند با نظر مقام قضايي از اهل خبره و كارشناس مثل پليس جنايي، پزشك و… استفاده كنند.

7 . تنظيم صورتمجلس : در پايان معاينه محلي، لازم است كليه اقدامات صورت مجلس شود.بايد تمام مشخصات آثار و علائم مشهود و مكشوف كه به نحوي در قضيه مؤثر است، در صورت جلسه قيد شود.

مندرجات صورت جلسه بايد صريح و روشن و عاري از هر نوع ابهام و اجمال باشد ، زيرا محتويات صورت

مجلس است كه وضع صحنه جرم را براي مقامات قضايي بازگو مي كند و آنان را از نحوه ارتكاب جرم آگاه مي سازد. بنابراين بايدبه نحوي نوشته شود كه جزئيات امر در آن انعكاس يابد.[2]

 

ب : ضبط آلات و ادوات جرم  

منظوراز آلات و ادوات جرم صرفاً وسايلي از قبيل اسلحه، كارد و چاقو نيست. هروسيله اي كه مجرم را در جهت ارتكاب جرم كمك مي كند و يا خود وسيله ارتكاب جرم باشد، آلات جرم محسوب مي شود. بنابراين مأموران پليس پس از ورود به صحنه جرم با توجه به نوع جرم، بايد به دنبال آلات و ادوات آن بگردند و هر چيزي كه آن ها را به سوي كشف جرم رهنمون مي كند، ضبط كنند.

مأموران پليس به منظور رسيدگي بهتر و دقيق تر به جرم و حمايت از بزه ديده،لازم است در مورد ضبط آلات و ادوات جرم، نكات ذيل را مراعات كنند:

  1. 1. آلات و ادوات جرم و هر چيزي كه حين معاينه محل به دست مي آيد و ممكن است در كشف جرم

كمك كند، ضروري است جمع آوري و ضبط و در صورت مجلس توصيف و قيد شود. 

  1. 2. دلايل و مدارك ارتكاب جرم بايد تا آن جا كه ممكن است بدون تماس با دست و با استفاده از وسايلي نظير دستكش، پنس و امثال آن جمع آوري و حسب مورد در ظروف مناسب از قبيل لوله آزمايش، جعبه،

پاكت، كيسه و امثال آن جاي داده شودو برچسب هايي بر آن ها زده و تاريخ و مشخصات دقيق محل كشف بر آن ها قيد شود

از جمله آثاري كه به ويژه از ديدگاه جرم يابي مورد استفاده قرار مي گيرد،عبارتند از:

آثار انگشت پنهان، آثار پا  (به منظور تشخيص جهت حركت پا)، اختلاف طول قدم، لكه هاي خون (به صورت مايع يا خشك)، محل لكه هاي خون، لكه هاي برخي مايعات بدن درجرائم جنسي، ته سيگار و تار مو.[3]

  1. 3. آلات و ادوات جرم را بايد شماره گذاري و ممهور و حفظ كرد.[4]
  2. 4. از مايعاتي كه قابل تجزيه است بايد به قدر لزوم تحصيل و در ظرفي ريخته، مهروموم شود؛ به طوري كه ضايع يا تفريط نشود. از مايعات بايد حداقل سه ظرف به عنوان نمونه برداشته شود.[5]
  3. 5. آثار به دست آمده از محل وقوع يا كشف جرم نياز به اظهارنظر علمي و فني مورد نياز دارد كه اين مهم بايد با استفاده از آزمايشگاه هاي مجهز پليس جنايي به عمل آيد و متخصصان مربوطه نتيجه به دست آمده را براي مقام قضايي ارسال كنند.
  4. 6. تعداد كساني كه به دلايل و مدارك دسترسي مي يابند، تا حد امكان بايد محدود شوند.

1 روش هاي ديگر بررسي صحنه جرم عبارتند از:  بررسي مارپيچي صحنه جرم، بررسي خطي، بررسي شبكه اي وبررسي منطقه اي .   براي كسب اطلاعات بيشتر ، ر.ك به :  سوانسون؛ چاملين، ثري، تحقيقات جنايي، مترجمان:  مهدي نجابتي ، رضا پرويزي و اصغر    شفيعي نيك، نشر جهاد دانشگاهي، 1375، صص 108 – 112).

1 گل محمدي خامنه، علي،پیشگیری ازجرایم تهران ،تهران،معاونت آموزش دانشگاه علوم انتظامی،اداره کل تدوین متون آموزشی،

1384، صص32 40.

2 ماده 107ق.آ.د.د.ع.ا:  آلات و ادوات جرم از قبيل حربه، اسلحه، اسناد ساختگي، سكه تقلبي و كليه اشيايي كه در حين بازرسي به دست آمده و ميتواند موجب كشف جرم يا اقرار متهم به جرم باشد، بايد ضبط شده و در صورت مجلس، هر يك از اشياي مزبور تعريف و توصيف شود.

 

1 آشوری ، محمد ، جایگزین های زندان یامجازات های بینابینی ، تهران  ، نشر گرایش،1385،ص122.

2 ماده 108ق.آ.د.د.ع.ا.

3 ماده 110ق.آ.د.د.ع.ا.

 

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی نقش پلیس در پیشگیری از جرم