مدیریت شهری درکشورفرانسه [1]

جمهوري فرانسه با 551000 كيلومتر مربع مساحت و 6/56 ميليون نفر جمعيت، داراي تراكم جمعيتي معادل 7/102 نفر در كيلومتر مربع است.

كشور فرانسه از 26 منطقه (Region) تشكيل شده كه 4 منطقه در زمره مستعمرات اين كشور قرار دارد. به علاوه فرانسه از 100 دپارتمان (Departments) تشكيل شده كه 4 ناحيه در زمره مستعمرات اين كشور قرار دارد. در پايين‌ترين حد تقسيمات كشوري در فرانسه كمون‌ها (Communes) با تعداد 36666 قرار دارند كه همان حكومت‌هاي محلي محسوب مي‌شوند.

چارچوب قانوني حكومت‌هاي محلي و برنامه‌ريزي توسعه شهري از زمان ناپلئون به بعد، سيستم مديريتي فرانسه همواره متمركز بوده است. تمام تصميمات در ارتباط با برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي حتي صدور مجوز ساخت و ساز توسط مقامات دولتي صادر مي‌شده است.شهرداران كه بيشتر مديريت كمون‌ها را بر عهده دارند در اين زمينه اختيارات محدودي داشته‌اند.

در آغاز سال‌هاي 1982 دولت به منظور تمركززدايي با تصويب قانون شماره 213 _ 82 نخستين گام‌ها را برداشت. براساس اين قانون، شهرداري‌ها، دپارتمان‌ها و مناطق به طور آزادانه به وسيله شوراهاي منتخب اداره مي‌شوند.

اين قانون نكات مهم زير را دربر دارد:

– شوراها نياز به تاييد فعاليت‌هاي خود قبل از انجام آن به ويژه در مورد خدمات عمومي و امور اقتصادي محلي نخواهند داشت.

– تصميمات محلي دو هفته بعد از اعلام آن مي‌تواند به اجرا درآيد.

– تمام ابزار براي منتفي كردن تصميمات مقامات محلي از ميان برداشته شدند.

– ابلاغيه‌هاي شهردار به وسيله فرماندار و كميسيون دولت مركزي نمي‌تواند به حالت تعليق درآيد.

– استعفانامه اعضاي شورا به جاي فرماندار كميسيون بايد به شهردار تحويل داده شود.

– فرماندار / كميسيونر ديگر قادر نخواهد بود، اعضاي شورا را به خاطر سه غيبت متوالي از عضويت در شورا اخراج كند.

بودجه ديگر نيازمند تصويب قبلي نيست. نظارت و كنترل بر بودجه فقط از طريق قانوني به وسيله دادگاه و يا اداره نظارت منطقه‌اي مي‌تواند اعمال شود. اين نظارت فقط شامل تبعيت از قوانين مصوب بودجه بوده و شامل نحوه انجام هزينه‌ها نمي‌شود.

به دنبال تصويب اين قانون، قانون‌هاي ديگري در ارتباط با وظايف و اختيارات دولت و حكومت‌هاي محلي، منابع مالي، كاركنان حكومت‌هاي محلي، انتخابات محلي، مشاركت مردمي و غيره در راستاي تقويت حكومت‌هاي محلي به تصويب رسيد

تا 30 سال قبل حكومت‌های محلی در فرانسه وظایف و اختیارات محدودی داشتند. اما بعد از تمركززدایی سال 1982 به وظایف این نهادها افزوده شده است، چنان چه ابعاد مختلف مدیریت شهری از جمله مدارس حمل و نقل، كمك به شركت‌های تجاری و آموزش حرفه‌ای را در بر می‌گیرد. علاوه بر این سعی شده است تا تقسیم كار منطقی بین سطوح مختلف حكومت‌های محلی یعنی دپارتمان‌ها و كمون‌ها به وجود آید. پیش از این به علت وجود سطوح گوناگون مدیریتی دولتی و حكومت‌های محلی مشخص نبود، كه هر كدام از مسولیت ها به عهده كه بوده و مردم اگر اعتراضی داشتند به كه رجوع كنند. ولی امروزه سطح تحتانی حكومت‌های محلی، بیشتر فعالیت‌های خود را در زمینه مدارس ابتدایی كاربری زمین و مسكن متمركز كرده است. در حالی كه دپارتمان‌ها در فرانسه خدمات در امور اجتماعی، حمل و نقل، برنامه‌ریزی اقتصادی، برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری و تحصیلات برای بزرگسالان توجه دارند.

منابع مالی حكومت‌های محلی در فرانسه بستگی به این كه برای هزینه‌های جاری مورد استفاده قرار می‌گیرد یا برای سرمایه‌گذاری، فرق می‌كند.

در راستای هزینه‌های جاری منبع درآمدی حكومت‌های محلی در فرانسه كمك بلاعوض بستگی به مقدار مالیات‌های جمع‌آوری شده دولتی و نیازهای مالی و قدرت درآمدزایی حكومت‌های محلی، هر ساله تغییر می‌كند. علاوه بر این منبع، حكومت‌های محلی خود از طریق مالیات بر زمین، اقامت، مشاغل، دفع مواد زاید و حمل و نقل می‌توانند كسب درآمد كنند.

منابع مالی برای هزینه‌های سرمایه‌گذاری از طریق مالیات بر ساختمان نوسازی و توسعه، تراكم ساختمانی، سهم بخشی از مالیات بر ترافیك جمع‌آوری شده از سوی دولت مركزی، یارانه‌هایی از دولت مركزی، منطقه‌ای و دپارتمان‌ها، و وام‌ها، تامین می‌شود.

[1] . “ مدیریت شهری در فرانسه ” برگرفته از سایت مرکز اطلاعات علمی تخصصی مدیریت شهری. ( www.umic.ir )

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

بررسی روشهای تامین منابع مالی شهرداری ها در توسعه و عمران شهری ( مطالعه موردی شهر شاهرود)